Các bạn có yêu thích vũ trụ và người ngoài hành tinh không? Còn với mình, khi là một đứa trẻ, mình đã thích mê chủ đề đó. Mình vẫn còn nhớ những khoảnh khắc say sưa với cuốn sách về hệ Mặt Trời của chúng ta, học thuộc tên và thứ tự của các hành tinh và ước mơ rằng biết đâu trong tương lai, mình có thể đặt chân lên những hành tinh đó. Và biết đâu, mình sẽ là một trong những người đầu tiên phát hiện ra một sự sống ngoài hành tinh thì sao.

Chỉ là những ký ức ngô nghê nhưng nó chứa đựng cả tuổi thơ của mình. Vì thế, khi cầm cuốn “Sứ mệnh Hail Mary” trên tay, mình có cảm giác như đang dù hành về chính thời điểm ngây ngô đó, không lo lắng quá mức cũng chẳng suy nghĩ quá nhiều.

Cho nên, mình bắt đầu đọc cuốn sách này với chút hoài niệm trong đó. Đương nhiên có háo hức nữa. Một chuyến bay ra ngoài không gian ư? Đó là tất cả những gì mà tuổi thơ mình mong muốn.

Tóm tắt nội dung

“Sứ mệnh Hail Mary” lấy bối cảnh Trái Đất đang đối mặt với hiểm họa từ vũ trụ – một “hiện tượng” nào đó đang hút hết năng lượng ánh sáng từ Mặt Trời. Điều này là cực kỳ tồi tệ bởi nếu không có ánh sáng từ Mặt Trời, sự sống trên Trái Đất sẽ bị diệt vong. Điều đó đồng nghĩa ngày tận thế của nhân loại đang ngày một đến gần.

Thế là, toàn bộ các cường quốc trên thế giới đã chung tay thực hiện một sứ mệnh chưa từng có để cứu vận mệnh của Trái Đất, đặt tên là “Sứ mệnh Hail Mary”. Nhiệm vụ của Sứ mệnh này là tạo ra một con tàu vũ trụ tân tiến bậc nhất, sau đó đưa 3 phi hành gia được tuyển chọn kỹ lưỡng vượt 12 năm ánh sáng để đi sang một hệ Mặt Trời khác để tìm hiểu giải pháp cho “hiện tượng” vũ trụ kia. Một khi đã tìm ra được, họ sẽ gửi thông tin đó về để cứu Trái Đất.

Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, 2 trên 3 phi hành gia đã qua đời, chỉ còn lại duy nhất một người quyết nỗ lực hoàn thành sứ mệnh cứu Trái Đất. Trong quá trình thực hiện, anh vô tình tìm thấy một vật thể lạ không xác định ở gần tàu vũ trụ của mình.

Trong một nỗ lực tiếp cận, anh phát hiện ra, vật thể lạ đó là một con tàu vũ trụ đến từ hành tinh xa lạ. Nó cũng được điều khiển bởi một sinh vật hoàn toàn khác, với hình dạng, mức độ tiến hóa và trí tuệ rất khác với con người.

Rất bất ngờ và không kém phần sợ hãi, anh tìm cách làm quen với sinh vật đó. Cuối cùng, anh biết được sinh vật đó cũng đang đến đây với sứ mệnh giống như anh: Cứu lấy hành tinh và đồng loại của chính mình. Thế là giữa họ, một tình bạn chưa từng có trong lịch sử dần được hình thành.

Bất chấp rào cản về ngôn ngữ, quan điểm, nền văn minh, trình độ công nghệ, họ sánh bước bên nhau như những người đồng đội thực sự, cùng nhau sống sót, tìm ra giải pháp và quay về giải cứu hành tinh của mình. Liệu họ sẽ làm được chăng?

“‘Sứ mệnh Hail Mary’ là một bản giao hưởng giữa khoa học đỉnh cao, trí tưởng tượng táo bạo và thông điệp nhân văn. Hồi hộp, thông minh và đầy cảm xúc, đây là câu chuyện về hy vọng, sự sống còn và một tình bạn vượt qua mọi giới hạn không gian và thời gian.”

Thông điệp và cảm nhận

Lời đầu tiên, mình phải công nhận “Sứ mệnh Hail Mary” là một tác phẩm đồ sộ. Nó không phải đồ sộ về mặt nhân vật hoặc chiều sâu tâm lý, mà là hàm lượng kiến thức cực kỳ lớn trong các lĩnh vực khoa học như vật lý, hóa học, sinh học, thiên văn học,… Mình đánh giá cao và nể phục mức độ kỳ công của tác giả trong việc hoàn thành tác phẩm này.

Tuy nhiên, cũng vì điều, nó đem lại một vấn đề: Mình không tài nào hiểu hết những gì mà tác giả muốn truyền tải, mặc dù ông cũng cố gắng giải thích. Nó làm hành trình đọc của mình rất nặng nề và sau nhiều nỗ lực cố gắng đọc hiểu, mình quyết định bỏ qua hết những đoạn mà kiến thức quá khó hiểu và tập trung vào mặt cốt truyện.

Về mặt cốt truyện, mình thích cách tác giả phản ánh nên 3 thông điệp:

1. Khát vọng chinh phục vũ trụ của con người

Từ lâu, con người đã hằng mơ giấc mơ về vũ trụ. Họ dành hàng giờ để ngắm lên bầu trời, xem chuyển động của Mặt Trăng, Mặt Trời và các vì tinh tú. Họ chế tạo các thiết bị, các cỗ máy và công nghệ để khám phá vũ trụ. Từ đó, theo thời gian, các ngành thiên văn, khoa học vũ trụ,… liên tục tăng trưởng, kéo theo đó là sự lớn dần của khát vọng chinh phục không gian.

Gần đây, sự kiện tàu vũ trụ Orion trong Sứ mệnh Artemis II đã hoàn thành chuyến bay 10 ngày xoay quanh Mặt Trăng, đưa 4 phi hành gia vượt qua quỹ đạo Trái Đất sau hơn 50 năm. Đây là một bước tiến lớn trong ngành khoa học vũ trụ, đưa con người tiến gần thêm một bước trên hành trình đặt chân lên Mặt Trăng và Sao Hỏa sau này.

Trong “Sứ mệnh Hail Mary”, con người cũng đã phần nào đó hiện thực hóa ước mơ chinh phục vũ trụ của mình. Họ chế tạo ra con tàu Hail Mary hiện đại bậc nhất, có thể phóng qua một hệ Mặt Trời cách Trái Đất 12 năm ánh sáng. Ngoài ra, họ còn phát hiện ra sự sống trong không gian, thậm chí là người ngoài hành tinh với những công nghệ vượt xa tưởng tượng loài người.

Trong quá trình đọc, mình có thể cảm nhận một niềm hy vọng về tương lai mà tác giả gửi gắm. Biết đâu được thêm 100 hay 200 năm nữa, những gì được viết trong sách này có thể trở thành sự thật thì sao. Con người thực sự có thể chinh phục được vũ trụ rộng lớn này.

2. Câu hỏi về đạo đức: Mạng sống nào thì đáng giá hơn?

Chúng ta đều đồng ý rằng: Mạng sống con người là quan trọng nhất, là phải được ưu tiên trên mọi mạng sống. Có thể thấy, chúng ta hy sinh mạng sống của khỉ, thỏ, chuột, heo, bò, gà,… đều vì sức khỏe và sự sống của con người.

Nhưng nếu như, có một sự sống nào đó ngoài vũ trụ, có tiến trình tiến hóa, nhận thức, suy nghĩ giống như con người, và khi cả hai bị rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo buộc phải hy sinh, thì mạng sống ai đáng giá hơn? Đó là hoàn cảnh là nhân vật chính rơi vài khi anh phải (1) quay về Trái Đất và trở thành anh hùng, (2) cứu lấy người bạn ngoài hành tinh và chết cô độc ngoài không gian. Và mình thích quyết định anh ấy đưa ra.

Ngoài ra, tình huống này đã cho mình một suy nghĩ thế này: Chúng ta được sống là nhờ sự hy sinh của các mạng sống khác. Nếu không có chúng, con người chẳng tài nào tồn tại quá 1 ngày. Chúng ta thông minh hơn nhưng không có nghĩa ta độc tôn sở hữu Trái Đất. 

Và nếu sinh vật khác đã hy sinh vì con người, thì đổi lại, con người phải có trách nhiệm bảo vệ chúng. Tất cả mạng sống đều được kết nối với nhau trong một vòng tuần hoàn. Những gì con người làm (phá hoại, khai thác quá mức, đối xử tàn bạo với sinh vật,…) đều sẽ quay ngược lại và tác động trực tiếp vào chính con người. Đến cuối cùng, con người sẽ phải tự chịu trách nhiệm vì hành vi của chính mình.

Suy nghĩ này có vẻ không liên quan, nhưng không biết sao nó lại xuất hiện trong đầu mình khi đọc đoạn đó. Mình nghĩ, nếu sự kết nối đã diễn ra ở cấp độ Trái Đất, thì điều tương tự cũng sẽ diễn ra ở cấp độ Thiên Hà. Chúng ta không biết, đâu có nghĩa nó không có, phải không?

3. Tình bạn liên hành tinh độc nhất vô nhị

Bên cạnh 2 thông điệp trên, sách còn truyền tải thông điệp về tình bạn không biên giới, nhắc nhở chúng ta: Dù khác biệt, ta vẫn có thể trở thành bạn.

Thực ra, mình rất ngưỡng mộ và yêu thích tình bạn giữa phi hành gia và sinh vật ngoài hành tinh trong cuốn sách này. Đó đúng là một mối quan hệ độc nhất có một không hai.

Chúng ta vẫn thường nghĩ người ngoài hành tinh là đám nhầy nhụa, gớm ghiếc màu xanh với đám xúc tua dài ngoằn và luôn sẵn sàng đẻ trứng vào não của con người. Nhưng tác giả xây dựng một hình ảnh hoàn toàn khác, đi ngược lại với định kiến của ta. Họ là những sinh vật có cảm xúc, biết vui, biết buồn, biết giận dữ. Họ biết đâu là bạn bè, và đâu là kẻ thù. Dù khác biệt, họ cũng đang sống và xứng đáng được tôn trọng.

Chúng ta phải nhớ, định kiến ảnh hưởng đến suy nghĩ của ta nhiều lắm. Ngay cả con người với con người mà người ta còn phân biệt, kỳ thị không gớm tay. Cho nên, hình ảnh tình bạn liên hành tinh thể hiện một khát vọng về thế giới công bằng, nơi sự khác biệt được đón nhận trong tôn trọng và yêu thương.

Một số đánh giá khác

Tuy nhiên, sách vẫn có những điểm mà mình chưa thấy hài lòng:

• Nội dung chưa thực sự cuốn hút như được quảng cáo. Phải thú nhận, mình từng muốn bỏ ngang vài lần nhưng vẫn ráng đọc đến cuối.
• Nhân vật chính được xây dựng tài giỏi đến mức có cảm giác không thật. Dù biết là tiểu thuyết hư cấu nhưng mình cứ thấy phi lý làm sao á!
• Các nhân vật chưa có chiều sâu tâm lý, từ nhân vật chính cho đến các chuyên gia trên Trái Đất. Mình gần như không có chút đồng cảm gì với những nhân vật này. Chắc hẳn việc ôm đồm quá nhiều kiến thức đã ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc.
• Cái kết với mình không thực sự ấn tượng.

Kết luận

Nói chung, “Sứ mệnh Hail Mary” vẫn là một cuốn sách tạm ổn, khai thác một chủ đề vũ trụ độc đáo. Nó được đông đảo cộng đồng đọc sách yêu thích và được nhiều đề cử. Bộ phim vừa được chuyển thể cũng rất nổi tiếng.

Tuy nhiên, với mình, sách không đáp ứng được những kỳ vọng mình đặt ra. Vì thế, mình chỉ đánh giá 4 sao – vẫn đáng đọc nhưng không hợp với mình. Mình nghĩ nếu như bạn đang sở hữu “Sứ mệnh Hail Mary”, bạn có thể cho em nó một cơ hội. Chuyến bay ngoài không gian lần này với mình cũng khá là đáng nhớ.

Núi.